RTSH 24 Live

Rajoni

Çfarë presin shqiptarët nga procesi i Berlinit?

13/09/2021

Çfarë presin shqiptarët nga procesi i Berlinit?

Kancelarja gjermane Angela Merkel, në fund të mandatit të saj politik, po ngulmon për të realizuar projektin e saj të bashkëpunimi rajonal, si një mjet për vlerësimin e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor, jo vetëm për rrugën e tyre drejt integrimit në BE, por edhe për integrimin rajonal ekonomik midis vendeve fqinje.

Plani Shumëvjeçar i Veprimit për një Zonë Ekonomike Rajonale (MAP REA) u zhvillua me kërkesë të Kryeministrave të gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor “për një qasje të përbashkët për avancimin e bashkëpunimit ekonomik në Ballkanin Perëndimor” në kontekstin e Procesit të Berlinit dhe më pas u miratua në Samitin e Triestes në 2017. Ballkani Perëndimor ka shumicën e kufijve të saj me Bashkimin Europian –pra 18 shtete nga 32 në total. Sakaq Ballkani Perëndimor përbën më pak se 1 përqind të PBB të BE –së.
 

Sot, 71% e të rinjve të Ballkanit Perëndimor mendojnë të shkojnë për të punuar jashtë vendit, ndërsa 43% e tyre janë gati të largohen në kërkim të shpresës së humbur. Një treg i integruar, që përfshin 18 milionë njerëz, është më konkurrues në BE dhe skenën globale, sesa mes 6 ekonomive të vogla. 69% e bizneseve e shohin cilësinë e bashkëpunimit rajonal si të rëndësishëm për biznesin e tyre.

Po çfarë përfitojnë shqiptarët nga ky treg? 

Një nga përfitimet e mundshme të Tregut të Përbashkët Rajonal është se ai mund të sjellë një shtesë prej 6.7% të rritjes së PBB-së në rajon. Kjo do të thotë më shumë vende pune, mundësi më të mëdha zgjedhjeje, me çmime më të ulëta, udhëtim, punosim dhe biznes në rajon më lehtë, pa pengesa. 
Domosdoshmëria e bashkëpunimit rajonal tregohet gjithashtu në faktin se 77% e qytetarëve të Ballkanit Perëndimor besojnë në të. Në më shumë se një dekadë anëtarësim në CEFTA, shkëmbimet tregtare të Shqipërisë me vendet e Ballkanit Perëndimor janë rritur mbi 5 herë. 

Përdoruesit e roaming nga Ballkani paguanin mesatarisht nga 2 deri në 14 herë më shumë për të bërë thirrje gjatë udhëtimeve në 6 shtetet e BE-së që rrethojnë Ballkanin. Bashkëpunimi rajonal kontribuon në shkëmbimet më efikase dhe tarifat e reduktuara të transaksioneve brenda zonës ekonomike europiane, duke çuar në ekonomitë e formalizuara dhe të lidhura dhe integrimin e tregut. Aktualisht mbi 60 vende në të gjithë globin kanë sistemi pagesash të menjëhershme. 

Duhet të theksohet se kostot e ulëta të punës dhe taksat e ulëta luajnë rolin vendimtar për investitorët e huaj. Mesatarja vjetore e tërheqjes së IHD-ve gjatë viteve 2010-2019 për Perëndimin Ballkani ishte 6.1% e PBB -së - dukshëm më e lartë se për vendet e tjera në Evropën Qendrore, Lindore dhe Jug-Lindore.Vlerësohet se do të investohen 48 milionë dollarë dhe do të krijohen 831 vende pune vetëm në 2021, ndërsa 100 milionë dollarë në investime të mundshme janë në proces e sipër. Zinxhirët globalë të vlerës përbëjnë gati 80% të tregtisë globale dhe mund të ndihmojnë ekonomitë e vogla të Ballkanit Perëndimor për të përshpejtuar rritjen e eksportit dhe të ardhurave.

Për të gjitha këto dhe shumë lehtësi të tjera këmbëngulja Merkel për Procesin e Berlinit u shfaq në Tiranë dhe Beograd këto ditë.