RTSH 24 Live

Bota

Biden dhe Xi, kaos qytetërimesh apo luftë për dominim?

04/05/2021

Biden dhe Xi, kaos qytetërimesh apo luftë për dominim?

Shumë analistë e kanë përshkruar Xi Jinping , i cili erdhi në pushtet në nëntor 2012, si udhëheqësin e vetëm të ndryshimeve politike në Kinë, por kjo nuk është plotësisht e vërtetë.

Gjatë një fjalimi të Joe Biden në Kongres, u duk sikur kishte përplasje qytetërimesh kur fliste për Kinën. SHBA kundrejt Kinës. Perëndimi kundrejt lindjes. Demokracia kundrejt autokracisë.

Dikur, shtetet autoritare u simbolizuan nga Bashkimi Sovjetik. Tani, modeli është Kina, e cila është një vend strategjik dhe i shpejtë. Ashtu si në shumë raste në të cilat Shtetet e Bashkuara akuzohen se flasin në mënyrë agresive për konfliktin e ardhshëm me Kinën, Pekini tashmë ka vendosur të mbajë të njëjtin qëndrim.

Fraza e zhurmshme – “Lindja po ngrihet; perëndimi po bie ”- fitoi popullaritet në Pekin gjatë largimit të Donald Trump nga detyra. Aftësia e Kinës për të mbajtur nën kontroll Covid-19 dhe për të rigjallëruar ekonominë, në kontrast me rrëmujën në SHBA dhe shumicën e demokracive të tjera, minoi besimin te udhëheqja.

Dhuna në Kapitol në Washington më 6 janar e ka përforcuar edhe më shumë. Në fund të vitit 2017, këshilltarët e Trump përshkruan një pamje të ngjashme për të drejtuar politikën e jashtme të SHBA, duke synuar Kinën dhe Rusinë. Edhe para Trump, Obama kishte bërë të njëjtën gjë.

Ajo që ndryshon me sfidën e përcaktuar nga Biden është pjesërisht personale. Si nënkryetar, Biden ishte skeptik duke thënë se Kina dhe partia e saj komuniste në pushtet nuk mund të ishin ndonjëherë një konkurrencë për SHBA-të, shkruan The Guardian.

Sipas mendimit të tij, SHBA jo vetëm që kishte  një sistem superior qeverisës, por edhe një udhëheqje, e mbështetur nga një sistem i pakrahasueshëm i aleancave ushtarake dhe inteligjencës globale. Biden ka ndryshuar qartazi mendimin e tij dhe ai tani po nxiton të krijojë një unitet në politikë-bërjen e SHBA-së, atë që paraardhësit e tij nuk arritën  ta realizojnë në përballjen me Kinën.

Kina gjithashtu ka ndryshuar, ka rritur pasurinë e saj, është më e fuqishme dhe ka zhvilluar aftësinë ushtarake për të bërë gjëra që partia në pushtet ka dashur prej kohësh të bëjë. Pekini po merr Detin e Kinës Jugore , duke ushtruar presion mbi Japoninë, duke dërguar anijet dhe avionët e tij në ujërat e Tajvanit dhe hapësirën ajrore dhe duke luftuar me Indinë në kufirin e saj perëndimor.

Shumë analistë e kanë përshkruar Xi Jinping , i cili erdhi në pushtet në nëntor 2012, si udhëheqësin e vetëm të ndryshimeve politike në Kinë, por kjo nuk është plotësisht e vërtetë.

Xi është sigurisht një udhëheqës  i fortë dhe i gatshëm të ndërmarrë rreziqe më të mëdha sesa paraardhësit e tij. Ndryshe nga ata, ai ka fuqinë ushtarake dhe diplomatike për ta bërë këtë. Plus, nën vëzhgimin e Xi, Shtetet e Bashkuara kanë qenë gjithmonë në  kaos.

Sipas një  raporti në Financial Times javën e kaluar, Kina shënoi një rënie të popullsisë për herë të parë që nga viti 1950. Pekini e mohoi raportin dhe deklaroi se numri zyrtar nuk është i saktë dhe se për një muaj popullsia do të rritet më shumë.

Megjithatë, është  veprim inteligjent të jesh i kujdesshëm në lidhje me demografinë e cila favorizon SHBA-në para Kinës. Rreth 13% e popullsisë së Kinës është 65 vjeç ose më e vjetër, krahasuar me 28% në Japoni dhe 16% dhe 19% përkatësisht në SHBA.

Popullsia e Kinës nuk do të jetë aq e vjetër sa Japonia deri në vitin 2050, sipas Matthews Asia , një kompani amerikane investimesh. Gara midis SHBA dhe Kinës është nga të gjitha fushat-  tregtinë, ekonominë, ushtrinë, gjeopolitikën dhe ideologjinë. Nëse demografia është vendimtare, varet nga fusha e konkurrencës që është rritur më shumë gjatë viteve të fundit – mbi teknologjinë,  armët  dhe industrinë.

Xi ka rimodeluar tërësisht ekonominë kineze mbi parimin e jo vetëm mbështetjes në teknologji, por mbizotërimit në disa zona në mënyrë që t’i japë  përparësi Pekinit mbi vendet e tjera. SHBA po përpiqet të ruajë drejtimin e saj ose të bashkëpunojë me vendet aleate në Europë dhe Azi.